Web yazılımı, tarayıcı üzerinden çalışan; arayüz, sunucu ve veritabanı katmanlarından oluşan yazılım türüdür. Kurumsal siteler, yönetim panelleri, SaaS ürünleri ve e-ticaret sistemleri bu başlık altındadır. 2026'da hız, güvenlik, erişilebilirlik ve yapay zekâ destekli geliştirme pratiği belirleyici.
Web yazılımı, kullanıcı tarafında bir tarayıcıda çalışan, verinin ve iş kurallarının ise sunucuda tutulduğu yazılım türüdür. Kullanıcı bir adres girdiğinde tarayıcı sunucuya istek gönderir; sunucu iş mantığını çalıştırır, veritabanından veriyi okur ve geriye HTML ya da JSON döner. Kurulum gerekmemesi, güncellemenin tek yerden yapılması ve aynı ürüne her cihazdan erişilebilmesi bu türü masaüstü ve mobil uygulamalardan ayırır.
| Katman | Ne yapar | Tipik teknolojiler |
|---|---|---|
| Arayüz (frontend) | Ekranlar, formlar, etkileşim | HTML/CSS, TypeScript, React, Vue, Blade + Livewire |
| Sunucu (backend) | İş kuralları, kimlik doğrulama, API | PHP/Laravel, Node.js, Python, Java, .NET |
| Veritabanı | Kalıcı veri, ilişkiler, arama | MySQL/MariaDB, PostgreSQL, Redis |
| Altyapı | Yayınlama, önbellek, izleme | Nginx/Apache, CDN, Docker, CI/CD |
Katmanları ayırmanın pratik faydası şudur: arayüz değişirken iş kuralları bozulmaz, aynı sunucu hem web hem mobil istemciye hizmet edebilir. Bu yüzden API-first (önce arayüz sözleşmesi) yaklaşımı, ileride ikinci bir istemci eklenmesi gereken ürünlerde neredeyse zorunludur.
Teknoloji seçimi moda değil, ürünün ömrüne göre yapılmalı: iki yıl sonra kodu kimin sürdüreceği, hangi ekosistemin güvenlik yaması ürettiği ve ekibin ne bildiği belirleyici.
Web yazılımında fiyat, teknolojiden önce kapsamla belirlenir: ekran sayısı, kullanıcı rolleri, entegrasyonlar, veri modeli, tasarımın hazır olup olmadığı ve raporlama ihtiyacı. Aynı özellik listesi farklı ekiplerde iki katına çıkabildiği için sağlıklı teklif, kapsam ve teslim aşamalarına bağlanır. İlk sürümü küçük tutup kullanıcı geri bildirimiyle büyütmek, altı aylık tek seferlik teslimden genellikle daha az risk taşır.
Kağıt üzerinde referans değil, çalışan ürünler.
Hayır. Web sitesi ağırlıklı olarak içerik yayınlar; web yazılımı ise kullanıcı hesabı, iş kuralı, veri işleme ve genellikle bir yönetim paneli içerir. Bir kurumsal tanıtım sitesi web sitesidir; üyelikli bir panel veya SaaS ürünü web yazılımıdır.
Kararı ürün hedefi verir. İçerik ağırlıklı işlerde Laravel veya hazır CMS hızlıdır; panel ve SaaS ürünlerinde Laravel + Livewire ya da React iyi bir denge kurar; gerçek zamanlı ve yoğun eşzamanlı işlerde Node.js öne çıkar. Seçim yaparken ekibin bildiği ve uzun vadede destek bulabileceği ekosistem esas alınmalı.
PWA birçok ihtiyacı karşılar: kurulabilir, bildirim gönderebilir, temel çevrimdışı senaryoları destekler. Ancak kamera, arka plan işlemleri, mağaza dağıtımı veya cihaz donanımına derin erişim gereken durumlarda native uygulama gerekir.
Süre kapsama bağlıdır; ilk sürüm ile çoklu entegrasyon içeren kurumsal proje arasında büyük fark vardır. Takvim, kapsam ve teslim aşamaları netleştikten sonra verilir; belirsiz kapsamla verilen tarih genellikle tutmaz.
Evet. Güvenlik yamaları, bağımlılık güncellemeleri, yedekler, izleme ve küçük iyileştirmeler süreklilik ister. Bakımı planlamayan ürünlerde iki yıl içinde güncelleme maliyeti, ilk geliştirme maliyetine yaklaşır.
Kapsamı, teknolojiyi ve yol haritasını birlikte netleştirelim; işi net teslimleri olan aşamalara bölelim.
