C# ve .NET, kurumsal yazılımın uzun ömürlü omurgalarından biri. Yirmi yılı aşkın geliştirme deneyimimde .NET Framework döneminden ASP.NET Core'a kadar farklı sürümlerde ürün geliştirdim; iş kuralları yoğun, entegrasyonu bol ve yıllarca bakımı yapılacak sistemlerde bu platformun nerede güçlü, nerede gereksiz ağır olduğunu biliyorum.
.NET, C# başta olmak üzere birden çok dili çalıştıran bir platform; ASP.NET Core ise bu platform üzerinde web uygulaması, API ve servis geliştirmenin standart yolu. Bir .NET uzmanı yalnızca kod yazmaz: iş kurallarının katmanlara nasıl ayrılacağını, veritabanı erişiminin nerede yapılacağını, kimlik doğrulamanın nasıl kurulacağını ve sistemin yıllar içinde nasıl büyüyeceğini planlar.
Yoğun iş kuralları, güçlü tip güvenliği ve uzun vadeli bakım gerektiren kurumsal uygulamalarda .NET güçlü bir tercih. Özellikle mevcut ekosisteminiz Windows, Active Directory, SQL Server veya kurumsal ERP sistemleriyle konuşuyorsa entegrasyon maliyeti düşer. Buna karşılık küçük, tek amaçlı bir web sitesi veya çok hızlı prototip için her zaman en kısa yol olmayabilir; teknoloji seçimini ihtiyaca göre yapıyorum, alışkanlığa göre değil.
ASP.NET Core, Linux üzerinde de çalışır. Yani .NET seçmek otomatik olarak Windows sunucuya bağlı kalmak anlamına gelmiyor; dağıtım ortamını maliyet, ekip bilgisi ve operasyon gereksinimlerine göre birlikte belirliyoruz.
Birçok kurumda çalışan ama artık geliştiricisi olmayan Web Forms, eski MVC veya WCF uygulamaları var. Bunları bir gecede yeniden yazmak çoğu zaman doğru cevap değil. Önce bağımlılıkları ve gerçekten kullanılan akışları çıkarıyor, ardından kademeli bir geçiş planı kuruyoruz:
Bu yaklaşım, büyük bir "yeniden yazma" projesinin bir yıl boyunca hiçbir şey teslim etmeden ilerlemesi riskini ortadan kaldırır.
.NET tarafında performans çoğu zaman yanlış yerde aranır. Asıl fark; veritabanı sorgularının sayısı, gereksiz nesne üretimi, yanlış async kullanımı ve önbellekleme stratejisinde ortaya çıkar. Önce ölçüm yapıyorum: yavaş sorgular, bellek baskısı ve dış servis gecikmeleri. Ardından hedefli iyileştirme uyguluyorum.
Güvenlik tarafında varsayılanlar önemlidir: en az yetki ilkesi, gizli anahtarların kaynak kodda tutulmaması, giriş doğrulaması, güvenli oturum yönetimi, denetim kayıtları ve düzenli bağımlılık güncellemeleri. Yönetim paneli gibi hassas yüzeyler mümkünse ayrı erişim kurallarıyla korunur.
Kurumsal uygulamalar tek başına yaşamaz. ERP, muhasebe, e-ticaret, ödeme ve mesajlaşma sistemleriyle entegrasyon genellikle işin en kritik parçasıdır. ASP.NET Core tarafında iç ve dış API'leri ayırıyor, tekrar deneme, kuyruk ve idempotency gibi konuları baştan tasarlıyorum. Böylece bir servis yavaşladığında tüm sistem durmuyor.
Kodun anlaşılır olması, sadece bugün çalışması değil yarın başka birinin devralabilmesi için gerekli. Projede okunabilir bir yapı, test edilebilir iş kuralları, kısa bir mimari dokümantasyon ve anlamlı commit geçmişi bırakıyorum. Teslim sonrası bakım ve yeni özellik geliştirme isteğe bağlı olarak devam edebilir.
Uygulama çalışıyorsa ve güvenlik desteği sürüyorsa acil bir zorunluluk olmayabilir. Ancak eski sürümlerin destek süresi bitiyor, yeni paketler ve güvenlik yamaları gelmiyor. Geçiş kararı; risk, maliyet ve uygulamanın ömrü birlikte değerlendirilerek verilmeli.
Yeni projelerde ASP.NET Core varsayılan tercih. Daha hızlı, Linux üzerinde çalışabiliyor ve uzun vadeli destek görüyor. Eski MVC veya Web Forms yalnızca mevcut sistemin korunması gereken bölümlerinde devam eder.
Doğru kullanıldığında evet. Ancak N+1 sorguları, gereksiz takip (tracking) ve büyük veri çekimleri ciddi yavaşlamaya yol açar. Kritik sorgularda projeksiyon, AsNoTracking veya kontrollü ham SQL kullanıyorum.
Evet. ASP.NET Core Linux konteynerlerinde ve sunucularda üretimde kullanılıyor. Seçim tamamen operasyon ekibinizin alışkanlığı, maliyet ve mevcut altyapıya göre yapılır.
Evet. Mimari inceleme, kod gözden geçirme, performans sorunları ve teknik liderlik desteği verebilirim. Amaç ekibin yerine geçmek değil, kararların daha sağlam ve sürdürülebilir olmasını sağlamak.
Kapsam, entegrasyon sayısı ve mevcut sistemin durumu belirler. Küçük bir API veya iç uygulama birkaç haftada çıkabilir; kurumsal entegrasyonlu sistemlerde süre uzar. Kesin plan keşif aşamasından sonra verilir.
