SQL Server, özellikle .NET ve Windows ekosistemindeki kurumsal uygulamaların yaygın veritabanı. T-SQL, şema tasarımı, sorgu performansı, yedekleme ve yüksek erişilebilirlik konularında uygulamalı deneyimim var; .NET tarafındaki veri erişimiyle birlikte uçtan uca bakabiliyorum.
SQL Server kurulumları genellikle .NET uygulamalarıyla birlikte büyür. Bu yüzden veritabanı sorunlarını uygulamadan bağımsız düşünmek yanıltıcı olur. Şema ve T-SQL tarafını, Entity Framework veya Dapper gibi veri erişim katmanlarıyla birlikte değerlendiriyorum. Böylece yavaşlığın veritabanından mı, sorgu üretiminden mi kaynaklandığı net görülür.
SQL Server'da yavaş sorguların nedenleri çoğu zaman eksik veya yanlış indeks, güncel olmayan istatistikler ve uygulama tarafında üretilen sorgu desenleridir. Ölçümle başlıyorum: gerçek çalışma planları, bekleme istatistikleri ve en pahalı sorgular. Ardından hedefli düzeltmeler yapıyorum:
Parametre koklama gibi daha ince konular, gerçekten sorun oluşturuyorsa ve ölçümle doğrulanıyorsa ele alınır; varsayılan olarak karmaşık ayarlara dokunmam.
Tam, fark ve işlem günlüğü yedekleri kurtarma hedeflerine göre planlanır. Yedeklerin ayrı konumda tutulması ve geri yükleme testi yapılması şart. Kesintisizlik gerekiyorsa Always On veya benzeri yapılar değerlendirilir; ancak yük devretme senaryosu test edilmeden canlıya güvenilmez.
Uygulama hesapları ile yönetim hesapları ayrılır, en az yetki ilkesi uygulanır. Hassas verilerde maskeleme ve denetim değerlendirilir. Bağlantı dizelerindeki sırların kaynak kodda tutulmaması, .NET tarafındaki yapılandırma yönetimiyle birlikte ele alınır.
Entity Framework Core veya Dapper kullanılan projelerde migration stratejisi, sorgu üretimi ve işlem yönetimi birlikte planlanmalı. Veritabanı şemasını yalnızca ORM'e bırakmak yerine kritik noktalarda kontrollü SQL kullanmak, performans ve öngörülebilirlik sağlar. Bu iki katmanı birlikte değerlendirebildiğim için sorunun kaynağını daha hızlı buluyorum.
Kullanım senaryosuna göre PostgreSQL değerlendirilebilir. Ancak mevcut .NET entegrasyonu, raporlama ve ekip bilgisi varsa geçiş maliyeti hesaba katılmalı. Karar toplam sahip olma maliyetiyle verilmeli.
Doğru kullanıldığında evet. N+1, gereksiz tracking ve büyük veri çekimi performansı düşürür. Kritik sorgularda projeksiyon veya kontrollü SQL kullanılır.
Çalışma planları, bekleme istatistikleri ve en pahalı sorgular incelenir. Uygulama tarafında hangi isteğin hangi sorguları ürettiği de takip edilir.
Kabul edilebilir veri kaybı ve kesinti süresine göre tam, fark ve log yedekleri planlanır. Geri yükleme testi yapılmayan yedek güvenilir sayılmaz.
Kesintisizlik gerektiren kritik sistemlerde değerlendirilir; her proje için gerekli değildir. Maliyet, karmaşıklık ve gerçek ihtiyaç birlikte tartılmalı.
Evet, ancak T-SQL karşılıkları, veri tipleri, uygulama bağlantıları ve raporlama test edilmeli. Aşamalı geçiş ve geri dönüş planı önerilir.
